Retrospektywa dotycząca kultury zespołu

Retrospektywa dotyczącą kultury zespołu to ustrukturyzowane ćwiczenie, podczas którego zespół analizuje swoje nawyki, rytuały i sposoby pracy. Korzystając z metody „Zacznij, Przestań, Kontynuuj”, członkowie zespołu dzielą się swoimi spostrzeżeniami na temat tego, co zespół powinien zacząć robić (co mogłoby przynieść dobre efekty), przestać robić (co się nie sprawdza i należy z tego zrezygnować) oraz kontynuować (co jest wartościowe i powinno zostać zachowane).

W przeciwieństwie do retrospektywy sprintu, która koncentruje się na realizacji projektu, retrospektywa dotycząca kultury zespołu pozwala spojrzeć z szerszej perspektywy na podstawowe normy i zachowania, które kształtują sposób współpracy w zespole.

Każdy zespół z czasem wykształca pewne nawyki — niektóre świadomie, inne nie. Retrospektywa dotycząca kultury zespołu zapewnia czas i przestrzeń na refleksję nad tymi nawykami oraz na podjęcie świadomych decyzji dotyczących sposobu współpracy.

Badania pokazują, że zespoły charakteryzujące się wyższym poziomem refleksyjności — czyli stopniem, w jakim członkowie zespołu wspólnie analizują cele, strategie i procesy — są bardziej innowacyjne, elastyczne i skuteczne w rozwiązywaniu problemów (Schippers, West i Dawson, 2015).

Wykazano również, że kultura organizacyjna istotnie wpływa na postawy pracowników, efektywność organizacji oraz wyniki finansowe (Hartnell i in., 2019).

Regularna refleksja nad kulturą pozwala budować wspólną odpowiedzialność za normy zespołu i tworzyć podstawy do ciągłego doskonalenia.

Można przeprowadzić retrospektywę dotyczącą kultury zespołu w dowolnym momencie, gdy Twój zespół:

• rozpoczyna pracę z nowymi członkami lub nowym projektem;
• dostosowuje się do zmian, takich jak reorganizacja, nowe narzędzia czy przejście na model pracy hybrydowej lub rozproszonej;
• koncentruje się na inkluzywności i chce mieć pewność, że każdy będzie miał możliwość wyrażenia swojego zdania;
• odczuwa stagnację lub dostrzega trudności we współpracy;
• chce wdrożyć nowe sposoby pracy, np. zbadać, jak zespół wykorzystuje sztuczną inteligencję.

Wykazano, że retrospektywy dotyczące kultury zespołu mogą pomóc w osiągnięciu następujących celów:

1. Uzgodnienie priorytetów. Zespoły skupiają się na efektywnych działaniach i tych, które nie przynoszą oczekiwanych rezultatów — ponieważ kultura opiera się na konkretnych, możliwych do zidentyfikowania praktykach, a nie na mglistych wartościach. (Hartnell i in., 2019)
2. Budowanie wspólnej odpowiedzialności. Każdy ma swój wkład w kształtowanie norm zespołu — a równy wkład jest cechą charakterystyczną zespołów osiągających najlepsze wyniki. (Duhigg, 2016)
3. Tworzenie przestrzeni do doskonalenia. Należy zachęcać do szczerej dyskusji i konsekwentnego działania — ustrukturyzowana refleksja zespołu nad procesami sprzyja innowacyjności i lepszym wynikom. (Schippers, West i Dawson, 2015; Schippers i West, 2017)
4. Ujawnianie ukrytych źródeł konfliktów. Bezpieczeństwo psychologiczne — najważniejszy czynnik wpływający na wysoką wydajność zespołów — pozwala otwarcie mówić o tym, co nie działa, bez obawy przed oceną. (Duhigg, 2016)
5. Wprowadzanie świadomych zmian. Refleksyjność przyczynia się do lepszych wyników tylko wtedy, gdy refleksja prowadzi do konkretnych, dopasowanych zachowań — a nie jest tylko rozmową. (Schippers i West, 2017)