Close

Budowanie kultury zaufania

Kultura zespołu to nie tylko to, co widać gołym okiem podczas spotkań czy w wiadomościach. Wykorzystaj to ćwiczenie, aby wydobyć na światło dzienne wartości, nawyki i niepisane zasady panujące w Twoim zespole, co pozwoli wzmocnić w nim zaufanie, klarowność i spójność.

Ludzie pracujący razem przy stole
Ikona listy
Przygotowanie

30 min

Ikona stopera
Czas trwania

90 min

Ikona grupy
Osoby

3–10

5–SEKUNDOWE PODSUMOWANIE

  • Zastanów się nad tym, co w kulturze Twojego zespołu jest widoczne gołym okiem, a co pozostaje w ukryciu.
  • Wykorzystaj proste ćwiczenie z modelem góry lodowej kultury zespołu, aby wydobyć na światło dzienne założenia, nawyki i niepisane zasady.
  • Podejmijcie wspólnie konkretne kroki, aby wzmocnić wzajemne zaufanie i spójność w działaniu.
POTRZEBNE ELEMENTY
  • Tablica fizyczna lub cyfrowa, np. tablica Confluence
  • Karteczki samoprzylepne i pisaki do użycia podczas sesji stacjonarnych
  • Współdzielony dokument, np. strona Confluence
  • Timer (opcjonalnie)

Jak budować kulturę zaufania w zespole

Odkryj, co kształtuje sposób pracy Twojego zespołu i buduj zaufanie, aby współpracować na najwyższym poziomie.

Czym jest kultura zaufania w zespole?

Kultura zaufania to środowisko pracy zespołowej, w którym wszyscy zakładają dobre intencje, czują się swobodnie, zabierając głos i popełniając błędy, oraz mogą na sobie polegać w kwestii dotrzymywania zobowiązań. Dzięki kulturze zaufania każdy może skupić się na wspólnym osiąganiu świetnych rezultatów.

W praktyce, gdy zespół posiada silną kulturę zaufania:

  • Członkowie zespołu wierzą, że inni działają w dobrej wierze i nie próbują ich ośmieszyć, podkopać ich pozycji ani przyłapać na potknięciach.
  • Panuje bezpieczeństwo psychologiczne. Współpracownicy mogą zadawać pytania, przyznawać się do błędów i dzielić obawami bez lęku przed szukaniem winnych czy odwetem.
  • Wszyscy wzajemnie polegają na swojej niezawodności. Członkowie zespołu robią to, co obiecali (lub proaktywnie weryfikują ustalenia), co z czasem wzmacnia wzajemne zaufanie.
  • Panuje wzajemny szacunek i troska. Członkowie zespołu szanują swoje kompetencje i cenią się nawzajem jako ludzie, a nie tylko jako „zasoby”.
  • Szczere informacje zwrotne, różnice zdań i złe wieści są przyjmowane jako nieodłączny element rzetelnej pracy, a nie traktowane jako ataki osobiste.

Jak wygląda budowanie kultury zaufania?

Budowanie zaufania zaczyna się od zakładania dobrych intencji i otwartego mówienia o tym, że coś jest nie tak. Jasno określaj oczekiwania — kto podejmuje decyzje, kto i za co odpowiada, jakie są terminy oraz jak wygląda pożądany efekt końcowy. Następnie dotrzymuj zobowiązań lub szybko weryfikuj ustalenia, jeśli plany ulegną zmianie. W kulturze zaufania członkowie zespołu grają w otwarte karty w kwestii tego, jak zapadają decyzje, jakie wiążą się z nimi kompromisy i jak mierzony będzie sukces. Dzięki temu wszyscy grają do jednej bramki.

Wzajemne ufanie sobie nie oznacza, że zawsze musicie się ze sobą zgadzać. W rzeczywistości różnica zdań jest mile widziana. Kultura zaufania pozwala członkom zespołu na wyrażanie sprzeciwu i daje im poczucie bezpieczeństwa przy zgłaszaniu ryzyka lub obaw. Zespół reaguje na nie ciekawością, a nie szukaniem winnych. Gdy zaufanie zostanie zachwiane, jest szybko odbudowywane dzięki szczerym przeprosinom i konkretnym krokom naprawczym.

Kiedy należy przeprowadzić tę grę?

Przeprowadź tę grę, gdy:

  • Startujesz z nowym zespołem lub projektem i chcesz od początku jasno określić oczekiwania dotyczące kultury pracy.
  • Twój zespół przeszedł zmiany, takie jak powitanie nowych członków lub lidera, reorganizacja lub zmiana strategii.
  • Wyczuwasz tarcia, dezorientację lub niski poziom zaufania, ale nie potrafisz dokładnie wskazać ich przyczyny.
  • Odświeżasz normy zespołowe lub zasady współpracy i potrzebujesz głębszego wglądu.
  • Prowadzisz szersze działania związane z wrażeniami pracowników, DEI lub metodami pracy i potrzebujesz konkretnego ćwiczenia, które ugruntuje dyskusję.

Ta gra jest szczególnie przydatna, jeśli Twój zespół pracuje już ze sobą na tyle długo, żeby mieć wspólne doświadczenia do analizy, ale szkodliwe wzorce nie zdążyły się jeszcze utrwalić.

5 korzyści z budowania kultury zaufania

  1. Większe bezpieczeństwo psychologiczne: ludzie czują się pewniej, zabierając głos, dzieląc się pomysłami i przyznając do błędów, co przekłada się na lepszą naukę i wyższą efektywność. (Duhigg, 2016)
  2. Jaśniejsze oczekiwania i normy:: ograniczasz domysły na temat tego, „jak się u nas pracuje”, co usprawnia współpracę między rolami, działami i strefami czasowymi.
  3. Lepsza spójność wartości i zachowań: nazywając to, co najważniejsze, możesz zaprojektować rytuały, systemy informacji zwrotnej i nagradzania, które umacniają właściwą kulturę.
  4. Szybsze wykrywanie ryzyka i napięć:: przy silnym zaufaniu członkowie zespołu wcześniej zgłaszają obawy, co pozwala na reakcję, zanim problemy przybiorą na sile.
  5. Bardziej odporne i lepiej zintegrowane zespoły: zespoły, które regularnie rozmawiają o swojej kulturze, lepiej przystosowują się do zmian, wspierają się nawzajem i utrzymują wydajność w dłuższej perspektywie. (Hartnell et al., 2019; Schein, 1984)

1. Przygotowanie gry

Szac. czas: 5 MIN

Na początek przygotuj narzędzia i określ oczekiwania co do tego, jak zespół wykorzysta wspólny czas.

Zarezerwuj w kalendarzu 60 minut dla całego zespołu. W zaproszeniu określ cel sesji (pogłębienie zaufania poprzez zrozumienie tego, co w kulturze zespołu jest widoczne, a co kryje się pod powierzchnią) oraz przedstaw agendę, aby każdy wiedział, czego się spodziewać.

Wyślij wiadomość na czacie grupowym zespołu z podsumowaniem planu i poproś o ochotnika do roli moderatora. (Możesz też wyznaczyć osobę, która czuje się swobodnie w prowadzeniu dyskusji i pilnowaniu czasu).

Jeśli spotykacie się stacjonarnie, przygotuj salę:

  • Narysuj dużą górę lodową na tablicy lub flipcharcie.
  • Oznacz jej trzy warstwy: kulturę widoczną, kulturę niewidoczną i kulturę głęboką.
  • Przygotuj karteczki samoprzylepne i pisaki, aby każdy mógł zapisać swoje pomysły.

Jeśli spotykacie się wirtualnie:

  • Utwórz cyfrową tablicę, na przykład w Confluence, i narysuj tę samą górę lodową z trzema opisanymi powyżej warstwami.
  • Upewnij się, że wszyscy uczestnicy mają uprawnienia do edycji i wiedzą, gdzie dopisywać swoje przemyślenia.
Ilustracja góry lodowej z kulturą widoczną nad powierzchnią wody, kulturą niewidoczną pod jej powierzchnią oraz kulturą głęboką znajdującą się znacznie głębiej.

Góra lodowa kultury zespołowej

Wskazówka: zrezygnuj z nagrywania i transkrypcji

Jeśli prowadzisz sesję zdalnie, nie nagrywaj spotkania ani nie korzystaj z asystentów SI do robienia notatek. Pomoże to zadbać o większe poczucie bezpieczeństwa psychologicznego.

2. Ustalenie zasad

Szac. czas: 10 MIN

Moderator otworzy spotkanie, wyjaśniając, że ta sesja służy budowaniu silniejszej kultury zaufania poprzez wspólne i pełne ciekawości przyjrzenie się temu, jak zespół pracuje, komunikuje się i podejmuje decyzje. Podkreśl, że celem jest nauka i doskonalenie, a nie szukanie winnych.

Następnie omów trzy warstwy góry lodowej i podaj na głos kilka przykładów:

  • Kultura widoczna jest tym, co łatwo dostrzec: spotkania i rytuały, schematy współpracy, sposób dzielenia się informacją zwrotną, używane kanały komunikacji oraz sposób ogłaszania decyzji.
  • Kultura niewidoczna to wszystko to, co można wyczuć: stosunek do ryzyka i porażek, poczucie bezpieczeństwa przy zabieraniu głosu, sposób rozwiązywania konfliktów oraz to, kto czuje się włączony w działania zespołu, a kto pominięty.
  • Kultura głęboka napędza wszystko inne: fundamentalne przekonania i wartości dotyczące tego, co uznaje się za „dobre”, co jest nagradzane, co uważa się za pilne lub ważne oraz jak zespół definiuje sukces.

Zachęć zespół do przyjęcia postawy pełnej ciekawości i życzliwości. Podczas tej sesji zakładamy dobre intencje, słuchamy, aby zrozumieć, i skupiamy się na tym, „jak pracujemy”, a nie na cechach charakteru poszczególnych osób.

Diagram góry lodowej z definicjami kultury widocznej, niewidocznej i głębokiej

Trzy warstwy góry lodowej kultury w zespole

3. Nakreślenie góry lodowej kultury Waszego zespołu

Szac. czas: 25 min

Następnie ustaw stoper na 10 minut i poproś wszystkich o zastanowienie się nad ich prawdziwymi wrażeniami z pracy w tym zespole w ciągu ostatnich kilku miesięcy. Niech każdy indywidualnie wypisze przykłady dotyczące każdej warstwy:

  • Rzeczy, które zaobserwowali (kultura widoczna).
  • Rzeczy, które wyczuli lub wywnioskowali (kultura niewidoczna).
  • Przekonania lub wartości, które ich zdaniem leżą u podstaw (kultura głęboka).

Uczestnicy mogą zapisać jeden pomysł na jednej karteczce i umieścić ją na odpowiedniej warstwie góry lodowej na tablicy. Zachęć wszystkich do szczerości i konkretów. Stwierdzenie: „Nasze standupy zawsze się przeciągają, bo rozwiązujemy problemy na bieżąco” jest znacznie bardziej przydatne niż ogólnikowe „Spotkania są chaotyczne”.

Gdy wszyscy skończą indywidualną burzę mózgów, odczytaj notatki na głos i pogrupuj je tematycznie.

Przykład
Diagram góry lodowej z karteczkami samoprzylepnymi, na których znajdują się określenia pasujące do kultury widocznej, niewidocznej i głębokiej

Dodawanie pomysłów do góry lodowej

Wskazówka: wykorzystaj SI do grupowania i nazywania kategorii

Sztuczna inteligencja może pomóc w pogrupowaniu podobnych elementów i doprecyzowaniu nazw poszczególnych klastrów (np. „podejmowanie decyzji”, „informacja zwrotna”, „poczucie przynależności” itp.).

4. Omówienie tego, co buduje, a co niszczy zaufanie

Szac. czas: 15 min

Patrząc na całą górę lodową, zadaj zespołowi takie pytania:

  • „Jakie motywy przewodnie dostrzegacie w poszczególnych warstwach?”
  • „Czy na tej górze lodowej jest coś, co Was zaskakuje lub wymaga wyjaśnienia?”
  • „Które elementy naszej kultury budują zaufanie?”
  • „W którym miejscu nasze obecne nawyki mogą nieświadomie podkopywać zaufanie?”

Zapisz kluczowe przemyślenia obok omawianej części góry lodowej.

Następnie porozmawiajcie o tym, co warto zachować, zmienić i przetestować:

  • Zachowaj: „Które z istniejących norm lub rytuałów wyraźnie wspierają kulturę zaufania?”
  • Zmień: „Jakie zachowania lub nawyki chcemy zmodyfikować?”
  • Przetestuj: „Jakie nowe zachowania, eksperymenty lub rytuały powinniśmy sprawdzić w praktyce?”

Starajcie się zawęzić listę do kilku konkretnych, zauważalnych zmian (np. „Zachęcanie do wyrażania sprzeciwu przed podjęciem ważnych decyzji” lub „Kończenie retrospektyw jednym konkretnym działaniem budującym zaufanie do przetestowania w następnym sprincie”).

5. Podejmij decyzję co do dalszych działań

Szac. czas: 10 min

Na koniec wybierzcie kilka konkretnych czynności do wykonania i ustalcie, jak będziecie się nawzajem rozliczać z ich realizacji.

Utwórz dokument udostępniony, np. stronę Confluence, i zarejestruj:

  • 3–5 praktyk budowania zaufania, które chcesz wzmocnić;
  • 2–3 zmiany, które wypróbujesz w ciągu najbliższych 4–6 tygodni;
  • wszelkie sygnały, na które będziecie zwracać uwagę, aby stwierdzić, czy poziom zaufania rośnie (np. więcej osób zabiera głos podczas spotkań, szybsze ujawnianie zagrożeń, bardziej bezpośrednie informacje zwrotne).

W odniesieniu do każdej czynności należy uzgodnić:

  • wyraźnie określonego właściciela (nawet jeśli praca będzie wspólna);
  • termin docelowy lub harmonogram kontroli;
  • gdzie będą śledzone postępy (np. na tablicy w Jirze lub Trello).

Kolejne czynności

Nie odkładaj tego na później

Potraktuj to nie tyle jako jednorazowe warsztaty, ale raczej jako początek ciągłej dyskusji na temat kultury zespołowej. Zaplanuj sesję kontrolną, aby wspólnie z grupą wrócić do diagramu góry lodowej i omówić zawarte ustalenia.

Grupa znaków zapytania

Ciągle masz pytania?

Rozpocznij rozmowę z innymi użytkownikami Porad strategicznych dla zespołów Atlassian, uzyskaj wsparcie lub przekaż informacje zwrotne.

Inne gry, które mogą Ci się spodobać
Miniatura
SPOTKANIA

Cotygodniowe aktualizacje dotyczące zespołu

Informuj, jak się sprawy mają — bez planowania kolejnego spotkania.

Ilustracja książki
SPOTKANIA

Spotkania prowadzone na podstawie strony

Punktem wyjścia do organizowania lepszych spotkań jest strona, która przedstawia cel, oczekiwane wyniki i najważniejsze punkty dyskusji.

Ilustracja książki
Komunikacja

Instrukcja użytkownika

Pomóż pozostałym członkom poznać styl Twojej pracy.

Miniatura
Podsumowanie

Retrospektywa

Zapewnij bezpieczną przestrzeń do dyskusji o tym, co zadziałało, a co nie.

Zawsze aktualne informacje

Po zapisaniu się do naszego newslettera będziesz otrzymywać aktualne porady dotyczące gier i życia zawodowego.

Thanks!