Teamnormen: Het is oké om ...

Elk team heeft onuitgesproken normen. Dit spel helpt je onuitgesproken verwachtingen om te zetten in een gedeelde, dynamische lijst van "Het is oké om …"-uitspraken, zodat iedereen weet wat gewaardeerd, aangemoedigd en ondersteund wordt.

VOORBEREIDINGSTIJD

15 m

LOOPTIJD

75 min.

Personen

3-10

Samenvatting in 5 seconden

Brainstorm een lijst met gedragingen die je team waardeert.
Verduidelijk en spreek samen af wat echt oké is om te doen.
Gebruik AI om het gesprek op gang te brengen en laat het team vervolgens eigenaar worden van de definitieve lijst.

WAT JE NODIG HEBT

Vergaderruimte of videoconferentie
Fysiek of digitaal whiteboard, zoals een Confluence-whiteboard
Fysieke of digitale post-its
Pennen of stiften als de vergadering fysiek plaatsvindt
Timer

Draaiboek-bronnen

Gebruikershandleiding

Teamnormen maken met "Het is oké om ..."

Spreek stille verwachtingen uit en bouw teamveiligheid op door teamnormen zichtbaar en inclusief te maken.

Wat is een teamnorm?

Een teamnorm is een gedeelde, expliciete afspraak over hoe mensen in een team samenwerken. Ze worden soms aangeduid als "werkwijzen".

Bijvoorbeeld:

"We verwachten geen reactie van teamgenoten buiten werktijd."
"We documenteren beslissingen in Confluence voordat we verdergaan."
"We geven toe wanneer we iets niet weten en vragen om verduidelijking of support."
"We richten feedback op gedrag, niet op personen."

Normen kunnen informeel ontstaan of bewust worden afgesproken tijdens een teamsessie.

Waarom dit teamnormenspel uitvoeren?

Onderzoek toont aan dat psychologische veiligheid de belangrijkste voorspeller is van goed presterende teams. Het expliciet maken van normen helpt teamgenoten zich gezien en gesteund te voelen en biedt duidelijkheid over wat oké is, vooral in externe of gedistribueerde teams waar geen nonverbale signalen zichtbaar zijn.

Wanneer dit spel gebruiken?

Je kunt dit spel uitvoeren wanneer:

Een nieuw team wordt gevormd
Een reorganisatie of grote verandering heeft plaatsgevonden
Nieuwe leden worden ingewerkt
Je merkt dat er onuitgesproken spanning of verwarring is over "hoe we hier dingen doen"
Je het vertrouwen en de duidelijkheid wilt versterken

5 voordelen van zichtbare en inclusieve teamnormen

Bouwt psychologische veiligheid op: Mensen weten wat hier echt oké is.
Voorkomt wrijving: Duidelijke normen zorgen voor minder misverstanden.
Waardeert kwetsbaarheid: Moedigt eerlijke gesprekken aan.
Creëert een levend artefact: Normen evolueren mee met je team.
Ondersteunt inclusie: Maakt ruimte voor diverse behoeften en werkstijlen.

1. Het draaiboek voorbereiden

Geschatte tijd: 15 minuten

Stel eerst een ervaren presentator aan en/of iemand die graag presentatievaardigheden wil ontwikkelen en die als organisator kan fungeren.

Die persoon stuurt een agenda-uitnodiging van een uur naar het team en zet een fysiek of digitaal whiteboard op, zoals een whiteboard, met twee secties: "Bestaande normen en standaarden van ons team" en "Lijst van ons team met 'Het is oké om …'."

Als optionele voorbereiding kan de organisator ook elke persoon vragen om een Gebruikershandleiding te maken. Dit helpt om het gesprek te baseren op persoonlijke behoeften. Teamleden kunnen terugverwijzen naar hun behoeften en voorkeuren wanneer zij items voorstellen die zij graag willen toevoegen aan de lijst met teamnormen.

2. Bereid de ruimte voor

Geschatte tijd: 5 MIN.

Open de werksessie met een paar voor de hand liggende normen of standaarden die al zijn vastgesteld. Noteer deze op het whiteboard om bijdragen te stimuleren.

Als de groep stil is, gebruik je AI-tool naar keuze, zoals Rovo, om het gesprek op gang te brengen met een prompt zoals "Denk aan wat je weet over ons team. Wat zijn enkele voorbeelden van dingen die hier oké zijn om te doen?" Verzamel en bewerk deze voorbeelden om de toon en gewenste categorieën te modelleren (bijvoorbeeld samenwerking, leren, feedback, werk-privébalans, enz.).

3. Brainstorm individueel

Geschatte tijd: 20 MIN.

Geef vervolgens iedereen 5–7 minuten om in stilte uitspraken op post-its te schrijven die beginnen met "Het is oké om …" Elke uitspraak moet een actie of gedrag beschrijven dat zij graag als teamnorm zouden willen zien.

Vraag vervolgens elke teamgenoot om hardop te delen wat ze hebben opgeschreven en hun post-its op het bord te plaatsen.

Voorbeeld

Voorbeeldlijst van gebrainstormde stellingen

tip: Moedig kwetsbaarheid aan

Deze activiteit werkt het beste wanneer teamgenoten zich veilig voelen om te benoemen wat hen helpt om hun beste werk te leveren. Vertel vooraf dat er geen goede of foute antwoorden zijn, en dat dit een open ruimte is om ideeën te delen.

4. Cluster thema's en formuleer bewoordingen

Geschatte tijd: 20 MIN.

Groepeer als team je post-its in gemeenschappelijke thema's. Beslis vervolgens samen welke stellingen je wilt behouden. Je kunt stemmen gebruiken om de opties te beperken.

5. Schrijf "Het is oké om …"-stellingen op

Geschatte tijd: 10 min.

Zodra de lijst behapbaar is, werk je samen met elkaar en AI om duidelijke, uitvoerbare "Het is oké om …"-stellingen op te schrijven voor de lijst met normen. Laat de robots echter niet al het werk doen. Behoud altijd de authentieke taal en intentie van het team.

Voorbeeld

Teamnormen opstellen

Tip: maak asynchronisatie mogelijk

Als asynchronisatie de enige optie is, zorg dan voor een duidelijke structuur en documentatie wanneer je mensen uitnodigt om deel te nemen, en geef extra tijd voor zinvolle bijdrages.

6. Sluit de cirkel en deel

Geschatte tijd: 5 minuten

Sluit de sessie af door eventuele resterende vragen te beantwoorden en de volgende stappen te plannen:

Maak indien nodig een taak aan om de lijst met "Het is oké om …"-stellingen af te maken.
Leg de lijst vast in je gedeelde workspace, zoals Confluence, en link naar de pagina of whiteboard in je teamcommunicatiekanaal, zoals Slack of Teams.
Plan na 6-12 maanden een vervolgsessie om de lijst opnieuw te bekijken en deze te wijzigen of aan te vullen.

Variaties

Werkovereenkomsten

Iedereen heeft een andere manier van werken, maar om je doelen te bereiken moet je samenwerken. Geef een overzicht van de manieren waarop je team werkt, zodat je wederzijdse verwachtingen kunt stellen, tijd kunt besparen en effectief kunt samenwerken.

Werkovereenkomstenspel bekijken